TBB Reklam Yasağı GEO ve AI Görünürlük Çalışmasını Kapsıyor mu?
Yönetmelikte GEO kelimesi geçmiyor ama yasak teknoloji adına değil davranışa bağlı. 7/e bendinin beş unsuru, kapsam tablosu ve gerçek yaptırım.
Kısa cevap
Bir kısmını kapsıyor. TBB Reklam Yasağı Yönetmeliği'nde "GEO" ya da "yapay zeka" ifadesi geçmiyor, ama yasak bir teknolojinin adına bağlanmamış. 7/e bendi iş elde etme amacıyla arama sonucunda öne çıkmaya yönelik yöntemleri sayıyor ve listeyi "benzeri yöntemler" ifadesiyle açık bırakıyor. Bu yüzden GEO başlığı altında satılan işin bir bölümü doğrudan kapsam içinde, bir bölümü ise yasağın hiç değmediği yerde duruyor. Ayrım, kullanılan aracın adından değil çalışmanın amacından ve yönteminden çıkıyor. Aşağıda maddeyi unsurlarına ayırıp hangi işin nereye düştüğünü tabloya döktük.
TBB reklam yasağı GEO çalışmasını kapsıyor mu?
Kısmen kapsıyor. Yönetmelik teknoloji adı saymıyor, davranış tarif ediyor. İş elde etme amacıyla arama sonucunda öne çıkmayı hedefleyen yöntem, adı ne olursa olsun 7/e bendinin alanına giriyor.
Bu soru son bir yılda hukuk bürolarından en sık duyduğumuz soru haline geldi ve piyasada iki uçta cevaplanıyor. Bir taraf "yönetmelik SEO'yu yasakladı, dijitalde hiçbir şey yapamazsınız" diyor. Diğer taraf "bilgilendirici içerik reklam sayılmaz, GEO tamamen serbest" diyor. İkisi de maddeyi açmadan konuşuyor.
Yönetmeliğin kendisi bu kadar kategorik değil. Metin bir teknoloji listesi tutmuyor, bir davranış tarifi yapıyor. Tarifin içine girdiğiniz anda aracın adı önemsizleşiyor. Dışında kaldığınızda ise aynı araçla yapılan iş sorun çıkarmıyor. Dolayısıyla doğru soru "GEO yasak mı" değil, "yaptığım iş maddedeki unsurları karşılıyor mu" sorusudur.
Aşağıdaki analiz Resmî Gazete'de yayımlanmış madde metinlerine dayanıyor. Basında dolaşan yorumlara değil, bendin kendi kelimelerine bakıyoruz. Bu yazı hukuki görüş değil, madde metnine bağlı kalan bir uygulama notu.
7/e bendi tam olarak neyi yasaklıyor?
İş elde etme amacıyla, site tasarımında veya arama motorlarının okuduğu kodda, üst sıralarda yer almaya yönelik yönlendirici kod, anahtar sözcük, alt alan adı ve sayfa adresi kullanılmasını.
Bendin bugünkü hali 9 Ağustos 2024 tarihli 32627 sayılı Resmî Gazete ile geldi. Yönetmeliğin tam metni Türkiye Barolar Birliği sitesinde yayımlı. Bendin metni şu:
e) İş elde etme amacına yönelik ve meslektaşlarıyla rekabete
yol açacak şekilde, çevrimiçi mecralarda ve internet sitelerinin
tasarımında veya arama motorları tarafından algılanabilen
kodlarında, mesleki faaliyetlerini ön plana çıkarmaya ve arama
motorlarında üst sıralarda yer almaya yönelik yönlendirici kod,
anahtar sözcük, alt alan adı, sayfa adresi kullanamazlar veya
benzeri yöntemler uygulayamazlar.Cümle uzun olduğu için okurken kaynıyor. Unsurlarına ayırdığınızda beş ayrı kapı çıkıyor ve hepsinin aynı anda açık olması gerekiyor:
- Amaç: iş elde etmeye yönelik olacak.
- Sonuç: meslektaşlarla rekabete yol açacak şekilde yapılacak.
- Mecra: çevrimiçi mecralarda, site tasarımında ya da arama motorlarının okuduğu kodda gerçekleşecek.
- Hedef: mesleki faaliyeti ön plana çıkarmaya ve arama motorlarında üst sıralarda yer almaya yönelik olacak.
- Yöntem: yönlendirici kod, anahtar sözcük, alt alan adı, sayfa adresi ya da benzeri bir yöntem kullanılacak.
Beş unsurdan biri eksikse bent o işe değmiyor. Örneğin sitedeki telefon numarasını yapısal veriyle işaretlemek arama motorunun okuduğu kodda yapılan bir düzenleme, yani üçüncü kapıyı açıyor. Ama hedef üst sıralarda yer almak olmadığı için dördüncü kapı kapalı kalıyor. Bu ayrımı LegalService şeması yazısında alan alan göstermiştik.
Metinde GEO kelimesi geçmiyorsa neden kapsam içinde olabiliyor?
Bent yöntemleri sayarken listeyi "benzeri yöntemler" ifadesiyle kapatıyor. Sayım örnekleyici olduğu için 2024'te adı konmamış bir teknik de aynı amaca hizmet ediyorsa kapsama giriyor.
Bunu atlamak kolay çünkü listede tanıdık dört kalem var: yönlendirici kod, anahtar sözcük, alt alan adı, sayfa adresi. Cümlenin sonundaki "veya benzeri yöntemler uygulayamazlar" ifadesi listeyi kapalı olmaktan çıkarıyor. Yani sayılanlar örnek, kural ise amaç testinin kendisi.
Pratikte şu anlama geliyor. Bir çalışma "ChatGPT cevabında ilk önerilen büro siz olun" vaadiyle satılıyorsa, kullanılan yöntemin adı GEO da olsa amaç bendin tarif ettiği amaçtır. Aynı çalışma "sitedeki iletişim bilgisi motorlar tarafından yanlış okunuyor, düzeltelim" gerekçesiyle yapılıyorsa amaç farklıdır. İki iş teknik olarak benzer görünür, hukuken aynı yerde durmaz.
Bu yüzden bir teklifi değerlendirirken bakılacak yer teklifin başlığı değil, taahhüt cümlesidir. Sözleşmede "üst sıra", "birinci sırada anılma" veya "müvekkil kazandırma" geçiyorsa, altındaki teknik iş ne kadar masum olursa olsun taahhüt bendin tarif ettiği amacı belgelemiş oluyor. Ajans seçerken hangi soruların sorulacağını beş soruluk kontrol listesinde toplamıştık.
Hangi çalışma kapsam içinde, hangisi dışında?
Anahtar sözcük hedefli sayfa üretimi, adres ve kod düzeyinde yönlendirme kapsam içinde. Veri doğruluğu, tarayıcı erişimi ve uzmanlık iddiası taşımayan bilgilendirme kapsamın dışında duruyor.
Aşağıdaki tablo bir teklif geldiğinde satır satır karşılaştırmak için. Üçüncü sütun dayanağı gösteriyor, çünkü "bize güvenin uyumluyuz" cümlesi hiçbir şey ifade etmiyor. Madde numarası veren bir sağlayıcı ile vermeyen arasındaki fark, sorun çıktığında savunmanın olup olmaması.
| Çalışma | Durum | Dayanak |
|---|---|---|
| Anahtar sözcük hedefli hizmet sayfası üretimi | Kapsam içinde | 7/e, "anahtar sözcük" açık sayımda |
| Şehir ve hizmet birleştirilerek çoğaltılan sayfalar | Kapsam içinde | 7/e, "alt alan adı, sayfa adresi" |
| Üst sıra hedefiyle eklenen yönlendirici kod | Kapsam içinde | 7/e, hedef unsuru birebir karşılanıyor |
| Müvekkil puanı veya yorum bloğu (görünen ya da kodda) | Kapsam içinde | 7/d, sınırlı sayım ve "bir başka ad altında" yasağı |
| Uzmanlık iddiası taşıyan tanıtım metni | Kapsam içinde | 7/d istisnası uzmanlık iddiasını dışarıda bırakıyor |
| Kimlik ve iletişim verisinin makine okunur işaretlenmesi | Kapsam dışı görünüyor | 7/d listesindeki kalemlerle sınırlı kalması şartıyla |
| AI tarayıcı erişimini açan robots.txt düzeltmesi | Kapsam dışı görünüyor | Erişim ayarı, öne çıkarma hedefi taşımıyor |
| Uzmanlık iddiası içermeyen bilgilendirme yazısı | Kapsam dışı görünüyor | 7/d, faaliyet alanı hakkında bilgi verme izni |
| Yalnız büroya sunulan ölçüm ve boşluk raporu | Kapsam dışı görünüyor | Halka açık bir yayın değil, iç belge |
Tablodaki "kapsam dışı görünüyor" ifadesi bilerek temkinli. Bir çalışmanın nereye düştüğü uygulanma biçimine göre değişiyor. Bilgilendirme yazısı, sonuna "dosyanız için hemen arayın" cümlesi eklendiğinde aynı yazı olmaktan çıkıyor. Şemadaki alanlar 7/d listesini aşınca teknik katman tanıtım katmanına dönüşüyor.
2 Mayıs 2026 değişikliği neyi değiştirdi?
Yeni yasak getirmedi. 12/A maddesiyle beş kişilik bir takip merkezi kurdu, şikâyet beklemeden re'sen inceleme yetkisi tanıdı ve çevrimiçi mecraların kapsamda olduğunu açıkça yazdı.
Değişiklik 33241 sayılı Resmî Gazete ile yayımlandı, Barolar Birliği'nin duyurusu da sitede duruyor. Metni okuyunca görülen şey, yasakların içeriğine dokunulmadığı. Değişen şey takibin kurumsallaşması.
Burada bir uyarı gerekiyor. Değişiklik duyurulduğunda birden fazla haber kaynağı takip merkezini "yapay zeka destekli, yedi gün yirmi dört saat otomatik tarama yapan birim" diye anlattı. Yönetmelik metninde bu ifadelerin hiçbiri geçmiyor. Metinde geçen şey beş kişilik bir kurul, re'sen inceleme yetkisi ve yazılı, işitsel, görsel ve çevrimiçi mecraların kapsamda olduğunun belirtilmesi. Bir avukata "yapay zeka sizi tarıyor" demek, metni açtığı anda yanlışlanacak bir cümledir.
Pratik sonuç yine de gerçek. Şikâyet beklemeden inceleme yapılması, "kimse fark etmez" varsayımını zayıflatıyor. SEO ve keyword yasağı zaten 2024'ten beri yürürlükteydi, 2026 değişikliği o yasağın takip edilme ihtimalini artırdı.
İhlalin yaptırımı gerçekte ne?
Avukatlık Kanunu 135. maddenin ikinci fıkrasına göre kınama. Sıkça aktarılan para cezası bandı aynı maddenin üçüncü fıkrasında yer alıyor ve reklam yasağı dışındaki fiiller için düzenlenmiş.
Bu ayrım önemli çünkü piyasada yanlış aktarılıyor. Disiplin hükümleri 24 Aralık 2025 tarihli değişiklikle yenilendi, Barolar Birliği bunu ayrı bir duyuruyla paylaştı. Maddenin ikinci fıkrası kınama cezası verilecek halleri sayarken ilk sıraya reklam yasağını ihlal etmeyi koyuyor. Üçüncü fıkradaki para cezası ise şube açma ve menfaat sağlama gibi başka fiiller için.
Yaptırımı olduğundan ağır anlatmak kısa vadede ikna edici görünüyor, uzun vadede güveni bitiriyor. Bir avukat kanun metnini açar ve aradaki farkı bir dakikada görür. Ayrıca tekerrür ihtimali var: kesinleşmiş bir cezanın ardından beş yıl içinde yeni bir fiil işlenirse bir derece ağır ceza uygulanabiliyor. Yani ikinci bir ihlalde tablo değişebiliyor.
Yasağı ajans ihlal ederse sorumluluk kimde?
Büroda. Yönetmeliğin 11. maddesi avukatı, üçüncü kişilerin reklam sayılabilecek eylemlerine izin vermemek ve bunlara engel olmakla yükümlü tutuyor.
Hizmet sağlayıcı doğrudan disiplin yaptırımına muhatap olmuyor. Disiplin ilişkisi baro ile avukat arasında kuruluyor ve ajansın "biz yaptık" demesi tabloyu değiştirmiyor. Bu, hukuk bürosuyla çalışan her sağlayıcının sözleşmeye bakmasını gerektiren bir asimetri.
İş tarafında bunun karşılığı şu: sözleşmenin kapsam dışı bırakılan işleri açıkça sayması, her teslim öncesi bir uygunluk kontrolünden geçmesi ve müşteri yasaklı bir talepte ısrar ederse işin durması. Biz kendi sözleşmelerimizde bu üç maddeyi ayrı başlıklar altında tutuyoruz. Bir sağlayıcı bu maddeleri yazmaktan kaçınıyorsa, sorumluluğun tamamını büroya bırakıyor demektir.
Yasağın dışında kalan yoldan görünürlük kurulabilir mi?
Kurulabiliyor. Ölçülen verilere göre AI görünürlüğünü taşıyan sinyaller marka bahsi, kaynak gösterimi ve içerik yapısı. Bunların hiçbiri anahtar sözcük yerleştirmeye dayanmıyor.
Buradaki tesadüf ilginç. Yönetmeliğin kapsadığı yöntemler, üretken motorlarda zaten en zayıf çalışan yöntemler. Princeton, Georgia Tech ve IIT Delhi'nin ortak çalışmasında metne istatistik ve kaynak atıfı eklemek üretken motor görünürlüğünü yüzde 40'a kadar artırdı. Anahtar kelime yoğunluğunu artırmak ise anlamlı bir karşılık üretmedi.
İkinci veri noktası marka tarafında. Ahrefs'in 75.000 markalık karşılaştırmasında AI görünürlüğüyle en güçlü ilişkiyi marka bahsi kurdu, korelasyon 0,664 çıktı. Geri bağlantı sayısı bunun yaklaşık üçte birinde kaldı. Hukuk tarafında marka bahsi demek, büro adının baro sayfalarında, dernek listelerinde, üniversite duyurularında ve haber içeriğinde geçmesi demek. Hangi sinyalin ne kadar taşıdığını otorite sinyalleri yazısında dört ayrı ölçümle tabloya dökmüştük.
Üçüncü katman teknik erişim. Bir motor sayfanızı okuyamıyorsa içeriğin kalitesi hiçbir işe yaramıyor. Hangi tarayıcının hangi satırla engellendiğini robots.txt ve AI tarayıcı erişimi yazısında adım adım gösterdik. Sunucu tarafındaki bir güvenlik duvarı kuralının aynı işi sessizce yaptığı da oluyor.
Bu üçünün ortak özelliği şu: hiçbiri "üst sıraya çıkarma" taahhüdü içermiyor, hiçbiri anahtar sözcük yerleştirmiyor, hepsi doğrulanabilir veri üzerinde çalışıyor. Bir hukuk bürosu için bu yolun avantajı sadece uyum değil, ölçülebilirlik. Ne ölçüldüğünün nasıl sabitlendiğini GEO performansı nasıl ölçülür yazısında anlattık. Kavramın kendisine yeni giriyorsanız GEO ile SEO arasındaki fark iyi bir başlangıç.
Bir teklifi değerlendirirken ne sorulur?
Taahhüt cümlesini, kapsam dışı bırakılan işlerin listesini ve her teslim öncesi uygunluk kontrolünün sözleşmede yazılı olup olmadığını.
Somut hale getirelim. Elinize bir teklif geldiğinde dört yere bakın. Birincisi taahhüt: "üst sıra" veya "müvekkil kazandırma" geçiyor mu. İkincisi kapsam dışı listesi: ücretli arama reklamı, anahtar sözcük hedefli sayfa üretimi ve bağlantı satın alma açıkça dışarıda bırakılmış mı. Üçüncüsü kontrol: her teslim öncesi metnin madde bazlı bir kontrolden geçeceği yazılı mı. Dördüncüsü kayıt: disiplin incelemesi açılırsa çalışma kayıtlarının kaç gün içinde teslim edileceği belirlenmiş mi.
Dördü de yoksa teklifin fiyatı ne olursa olsun riski büro taşıyor. Dördü varsa çalışma denetlenebilir hale geliyor ve tartışma "yasak mı değil mi" olmaktan çıkıp "hangi madde, hangi satır" oluyor. AI aramalarında görünürlüğün hukuk bürosu tarafında nasıl kurulduğunu avukat büroları ve ChatGPT yazısında ayrıca ele almıştık.
Sık sorulan sorular
TBB reklam yasağı GEO çalışmasını açıkça yasaklıyor mu?
Yönetmelikte GEO kelimesi geçmiyor. Yasak teknolojinin adına değil davranışa bağlı: iş elde etme amacıyla arama sonucunda öne çıkma girişimi kapsama giriyor.
Bilgilendirici makale yayımlamak yasak kapsamında mı?
Değil. 7/d bendi uzmanlık iddiası içermemek koşuluyla faaliyet alanı hakkında bilgi vermeye izin veriyor. Sınır, övücü dil ve iş çağrısı eklendiğinde aşılıyor.
Yasağı ajans ihlal ederse sorumluluk avukatta mı kalıyor?
Kalıyor. Yönetmeliğin 11. maddesi avukatı, üçüncü kişilerin reklam sayılabilecek eylemlerine izin vermemek ve engel olmakla yükümlü tutuyor.
Reklam yasağı ihlalinin yaptırımı para cezası mı?
Avukatlık Kanunu 135. maddenin ikinci fıkrasına göre karşılığı kınama. Para cezası bandı aynı maddenin üçüncü fıkrasında ve başka fiiller için düzenlenmiş.
2 Mayıs 2026 değişikliği yeni bir yasak getirdi mi?
Getirmedi. Değişiklik 12/A maddesiyle beş kişilik bir takip merkezi kurdu ve şikâyet beklemeden re'sen inceleme yetkisi tanıdı.
Özetle yönetmelik bir teknolojiyi değil bir amacı yasaklıyor. GEO başlığı altında satılan işin bir bölümü doğrudan 7/e bendinin içinde, bir bölümü ise yasağın hiç değmediği yerde. Ayrımı yapan şey teklifin başlığı değil taahhüt cümlesi ve kullanılan yöntem. Madde numarası veremeyen bir uyum güvencesi, güvence değil. Diğer yazılara blog sayfasından, çalışma biçimimize hizmetler sayfasından ulaşabilirsiniz.